De Protestanten in Italië en het Corona Virus

Het zich nu (ik schrijf woensdag 26 februari 2020) in Italië verspreidende Corona Virus heeft ook ingrijpende sociale gevolgen. Volgens de digitale kerkelijke pers moeten een flink aantal publieke manifestaties zoals kerkdiensten vervallen, zoals hier en daar al gebeurde op 23 februari. Hoe het verder zal verlopen voor en in de kerken, is momenteel nog niet duidelijk. Dat het in het sociale leven ook van de kerken om een ingrijpende gebeurtenis gaat, is wel zeker.

JK redactie PCII

Deel dit:

De eerste 2 maanden van 2020 in het Italiaans Protestantisme

FCEI meets German Protestant Churches
FCEI meets German Protestant Churches
Traditiegetrouw gaat in de 2e helft van januari veel aandacht naar de oecumenische relaties van de protestanten in Italië. Dat brengt hun positie als minderheid (en hun grote interesse bij de geschiedenis) met zich mee, in zoverre het gedenken van de Holocaust (het vermoorden van miljoenen Joden en anderen door het Nazi-, en het fascistische regime in Italië) een belangrijk punt is. Daar komt dan de historische omstandigheid bij dat tenminste een flink deel van de Protestanten in de 30er en 40er jaren van de 20e eeuw zich als partizanen hebben verzet tegen het fascistisch regime dat collaboreerde met de Duitse bezettingsmacht in Italië in die 40er jaren.
Maar pas (veel) later kan er gesproken worden van een joods/protestants-christelijke dialoog en toenadering.
In diezelfde (oecumenische) lijn, en dan samen met de Rooms-katholieken en andere christenen zoals de Orthodoxen, zoekt men ook naar een betere verstandhouding met de in Italië aanwezige moslims. Dat is in een behoorlijk populistisch georiënteerd Italië (misschien vooral in het Noordelijk deel) een hele opgave in sociaal-cultureel opzicht.
In de lijn van de gebedsweek voor de eenheid van de christenen (ook eind januari) is dit jaar een speciaal bericht van belang, dat de relatie van Rooms-katholieken en vooral Lutheranen raakt: die gesprekspartners willen (na de “500-jaar Hervorming”-viering in 2017) de verwerping (excommunicatie) van Maarten Luther, nu (bijna) 500 jaar geleden, niet stilzwijgend voorbijgaan.
Bij dat alles voelt een belangrijk deel van het Italiaans protestantisme zich voortdurend betrokken bij veel gebeurtenissen in de wereldwijde kerk.

Geld
Geld
Elders op onze website is wel iets te lezen over de bijzondere financiële mogelijkheden dankzij een speciale fiscale regeling die de Waldenzenkerk in Italië heeft: een fors bedrag kan besteed worden aan allerlei projecten overwegend van sociaal-diaconale aard. Aan het begin van het jaar kunnen de aanvragen voor projecten worden ingediend (waarbij het liefst en vaak gaat om CO-financiering) . Hoe ziet de lijst van die aanvragen er in grote lijnen uit ?
De volgende gegevens zijn nu bekend over de aanvragen voor 2020: er zijn ruim 3500 (!) project-aanvragen uit Italië afkomstig, en ruim 1000 (!) uit de wereld buiten Italië. De grootste afnemers zijn projecten ten behoeve van kinderen en gehandicapte mensen, en daarna komen in willekeurige volgorde projecten in verband met de gezondheidszorg, de immigranten-opvang, de armoede, gevangenen, de instandhouding van de natuur, directe (nood-)hulp – en ook allerlei sociaal-culturele projecten, opleiding en dergelijke.
Het spreekt haast vanzelf dat deze Waldenzen heel blij zijn dat zij zoveel kunnen betekenen, ook als gelovigen-met-de-daad – en dan ook nog met een open oog voor de noden buiten Italië.

VrouwenTenslotte nog een bericht over de vrouwen in de kerken: waarschijnlijk meer dan in Nederland zijn de historische vrouwenbewegingen in het Protestantisme in Italië goed georganiseerd en heel actief; zij zijn in onze tijden zich zeer bewust van de problemen die in Italië (en niet alleen daar…) spelen op het terrein van huiselijk geweld, misbruik en verlating, vaak ten koste van de vrouwen. In dat verband komt er gaandeweg ook een oecumenische (Rooms-katholiek/Protestants) bezinning van vrouwelijke theologen op gang. Dat is vermeldenswaard omdat, vooral aan Rooms-katholieke zijde, de gelijkwaardige plaats van vrouwen naast die van mannen in de kerk niet heel bekend is.

Bron: RIFORMA 28/3, 5, 6, 7
JK

Deel dit:

Italiaans Protestantisme en de Joden (in Italië)

Holocaust Monument Berlijn
Holocaust Monument Berlijn
De herinneringsdagen aan de Joden- (en anderen ) uitroeiing in de 30er en 40er jaren van de vorige eeuw in Duitsland, verbonden met o.a. Italië, van eind januari geven aanleiding om iets op te tekenen over de relatie van het Protestantisme in Italië en de joodse bevolkingsgroep in dat land. Daarbij komt ook het feit dat in 1848 (voor het eerst in de geschiedenis van het Protestantisme in Italië) enkele burgerrechten werden toegekend in het toenmalige Noord-Italië – zowel aan de Waldenzen als aan de Joden. En dat feit wordt traditiegetrouw op 17 februari gevierd.
Het ziet er naar uit dat in Italië (zoals op veel plaatsen in de wereld) de afstand tussen Joodse en protestantse geloofsgemeenschappen behoorlijk groot is, en dat men zich daar juist aan protestantse kant ook meer en meer rekenschap van geeft. Zeker in een land als Italië waarin de Protestantse tradities nogal anti Roomskatholiek gekleurd (geïnspireerd) zijn, en zo tot een op Jezus Christus en zijn exclusieve betekenis voor ons via de Bijbel geconcentreerd en een innerlijk persoonlijk geloofsgoed komen.
Bij die bewustwording van een gemeenschappelijke situatie, namelijk die van minderheden, kan men soms ook makkelijk tot elkaar komen. Dat gebeurt dan in incidentele ontmoetingen in deze periode. Ook bij het werken aan nieuwe vertalingen (van het eerste of Oude Testament) zijn er wel contacten tussen christenen en joden.
Er is niet zo veel bekend over de opstelling van de protestantse kerken tijdens het fascistisch regime in de vorige eeuw op dit punt, wel meer in het algemeen dat zij veelal in het verzet zaten.
Joodse geloofsgemeenschappen zijn nu vooral in de grotere (haven-)steden te vinden, zoals Rome, Milaan en Venetië (“het ghetto” in de oude stad).
Politiek gesproken blijft men in die gemeenschap wat op afstand van het huidige vurige nationalisme in de staat Israël. Ook door het relatief grote aantal immigranten in Italië, ook uit islamitische landen, is de relatie tussen joden, moslims en christenen in Italië een heel gevoelig punt.

Bron : o.a. RIFORMA 28/4
JK

Deel dit:

Een nieuw jaar in het Protestantisme in Italië

Chiesa Valdese di Reggio Calabria
Chiesa Valdese di Reggio Calabria
Het nieuwe jaar 2020 begint in (de publiciteit van) de Protestantse wereld in Italië met veel “buitenlands” kerkelijk nieuws: de publicatie van het materiaal voor de viering van de gebedsweek voor de eenheid van de kerk (januari), en (voor begin maart) de wereld(vrouwen) gebedsdag. Het materiaal daarvoor komt elk jaar weer uit een ander land en werelddeel: voor het eerste evenement uit Malta (een land dichtbij Italië, en ook wel betrokken bij de opvang van vluchtelingen uit Noord Afrika), en voor de 2e gelegenheid uit Zimbabwe, Afrika. Van oudsher is dat voor een aantal Protestanten in Italië weer een goede gelegenheid om te beseffen: hoe klein ook, toch zijn we deel van een wereldwijd aanwezige christelijke gemeenschap.

Kruisbeeld
Kruisbeeld
Maar toch ook een “binnenlands” nieuwtje: de Protestanten komen in het geweer tegen het voornemen van overheidsinstanties in Italië om het meest bekende christelijke symbool in Italië (de gekruisigde Christus, het crucifix) te laten verschijnen in de publieke ruimten zoals overheidsgebouwen. Het speelt al langer in het (publieke) onderwijs. De Protestanten willen en kunnen alleen leven in een aanvaarde scheiding van Kerk en Staat, dus met een overheid die alle geloofsgemeenschappen (ook Joodse en Moslim) gemeenschappen op voet van gelijkheid behandelt. Dat betreft allerlei verschillende zaken; ik noem er een: de geestelijke zorg in publieke instellingen als ziekenhuizen en gevangenissen.

Bron: RIFORMA28/1 EN 28/2
jk

Deel dit:

December 2019; Oecumene stapje voor stapje …

Orthodoxe Kerk Rusland
Orthodoxe Kerk Rusland
In het weekblad RIFORMA ( vanwege en voor de Waldenzen/Methodisten en Baptisten in Italië) van medio december 2019 vallen 2 berichten van oecumenische strekking op. In Milaan hebben de voorgangers van de Baptistengemeente de preek in een viering van een Rooms-katholieke kerk mogen verzorgen. En op nationaal niveau zijn Orthodoxen (ruim aanwezig in Italië ook door de immigranten uit “orthodoxe landen” zoals Roemenië), Rooms-katholieken en (een groot deel van) Protestanten bezig met de opbouw van een werkgroep die een stap zou moeten en kunnen zijn in de richting van een landelijk Beraad van kerken. Wat in Nederland tamelijk vanzelfsprekend lijkt te zijn, is voor Italië iets heel nieuws.
Het valt ook op dat zowel plaatselijk als landelijk (het een kan niet zonder het ander) de binnen-0kerkelijke opbouw van samengaan duidelijk verbonden is met het sociaal-diaconale werk dat vooral samen tot stand komt. Dat lijkt meer perspectief te bieden dan de “pure” binnenkerkelijke samenwerking, bijv. inzake de gastvrijheid aan de Maaltijd van de Heer (eucharistie), die een weg met allerlei problemen is.

Bron: RIFORMA 27/48
JK

Deel dit: