Toenadering Protestants-Roomskatholiek Anno 2019

Maaltijd van de Heer
Maaltijd van de Heer
Dit jaar 2019 is er een verklaring inzake de gastvrijheid van de Maaltijd van de Heer (Eucharistie, Avondmaal) gepubliceerd door een aantal theologen behorend tot verschillende Protestantse kerkgemeenschappen en de Rooms-katholieke Kerk. Zij vinden elkaar in een overtuiging dat de kernpunten van de Maaltijd van de Heer de christenen kunnen verbinden en gedeeld worden : de Maaltijd als teken is gave van God de Heer, Jezus Christus de gastheer – viering van de gemeenschap (eenheid) in het delen van brood en wijn, woord en aanwezigheid van de Heer – de latere interpretaties (dogma’s) van verschillende kerken zijn zowel waardevol als niet essentieel – de maaltijd is een gemeenschapszaak van alle christenen, in de verwachting van de volle openbaring van het Rijk van God. Hoewel (mij) niet alles erg duidelijk is in de gepubliceerde tekst van de verklaring, lijkt het alleszins een bijzonder teken dat vanuit heel verschillende hoeken de weg naar gemeenschappelijke bezinning over zo’n kwetsbaar thema mogelijk is. Het is in zekere zin ook de voortzetting van de reeds aanvaarde wederzijdse dooperkenning van de (kinder)doop bij de RK kerk en verschillende Protestantse kerken in Italië.

Bron: RIFORMA 27 nr. 28 en 30
JK

Enkele zomer-geluiden uit Italië

In Italië is vooral de Augustus maand de vakantieperiode. Dus nu in Juli nog maar enkele geluiden uit het protestantisme in dat land.

Muziek in de Kerk
Muziek in de Kerk
Over Kerk en Jeugd
Ook na de periode van Pasen tot Pinksteren, de traditionele periode voor de toetreding van jongere kerkleden tot kerkleden in volle rechten, blijft het belangrijk dat de gemeenten zich rekenschap geven van het feit dat jongeren veel minder belangstelling hebben voor de kerk. Daar zou ook een modernisering van de gebruikelijke kerkdienst goed aan kunnen meehelpen. Laten de Protestanten een voorbeeld nemen bijvoorbeeld aan de muzikaal zeer ontwikkelde samenkomsten van de Pinkstergemeenten.
[Hierbij zij een kleine aantekening geplaatst: anders dan in Nederland betekent een verhuizing uit Zuid-Italië naar het “rijke en actieve Noorden” een hele grote overgang. Daarbij kunnen de plaatselijke gemeenten goed helpen als ze daarvoor openstaan.]
Meer in het algemeen neemt met de culturele veranderingen in Italië zoals de oppervlakkigheid, het verlies van gemeenschap, de vereenzelviging van bepaalde religieuze symbolen (zoals het kruis met een negatieve opvatting over de samenleving van het populisme) ernstig, en men probeert een inhoudelijke (liefdevolle, solidaire) gemeenschap op te bouwen.

Maaltijd van de Heer
Maaltijd van de Heer
Minder Kerkregels, grotere openheid bij de Maaltijd van de Heer?
Ook in Italië is een nauwe samenhang tussen de beide Sacramenten Doop en Maaltijd en de kerk-opvatting. In sommige kerkgemeenschappen is er een vorm van grote gastvrijheid van de Maaltijd, dus bijv. ook voor jongeren. Andere gemeenschappen hebben striktere regels. Een groep gelovigen doet een oproep om de Maaltijd werkelijk open te stellen voor alle gedoopten. Zonder veel woorden worden daarmee ook leden van de Rooms-katholieke kerk toegelaten, of beter gezegd; uitgenodigd tot deelname.

Gastvrijheid Bootvluchtelingen
Gastvrijheid Bootvluchtelingen
Gastvrijheid voor (boot)vluchtelingen
De christenen in Italië blijven zich, nu ook in regeringskringen inzetten voor een goede aanpak van het dringende (boot)vluchtelingen-)project Mediterranean Hope / Corridoi humani, waarover elders op onze website meer nieuws. Zij pleiten voor een goede regeling met de hulp die door niet-gouvernementele organisaties wordt geboden in de noodsituaties op zee. Maar fundamenteler is een opvang-regeling die start ter plekke (in Lydie in Afrika).

Bron RIFORMA 27/27 en 29
JK

Zomertijd – Tijd voor het opmaken van de balans (2019)

Vluchtelingen
Vluchtelingen
In deze periode (juni, juli) is het kerkelijk nieuws uit protestants Italië ook geconcentreerd op de bezinning op de gang van zaken in de kerk, met name da Waldenzenkerk. In Juni worden de 4 regionale vergaderingen van die kerk gehouden waarin de plaatselijke kerken en verwante kerkelijke organisaties bezig zijn met de balans van goede en slechte dingen in het kerkelijk leven. Enerzijds valt de betrokkenheid bij het mondiale christelijke gebeuren op, bijv. het protest uit geloofsovertuiging tegen het oprukkende racisme en de discriminatie en vervolgingen wereldwijd. En bij die betrokkenheid op de wereld hoort de voortgaande actie t.b.v. (boot)vluchtelingen uit Libië waarmee christenen in Italië behoorlijk voorop lopen.
Anderzijds proef je ook de moeite die kerken hebben met hun interne achteruitgang waar zowel jongeren als mensen van middelbare leeftijd minder betrokkenheid tonen bij de kerkelijke gemeenschap dan vroeger. Hier en daar probeert men ook verder te denken door bijv. op een “bredere” manier geloofsgemeenschap te zijn en getuigend aanwezig te zijn, “breder” in die zin dat men minder op de kerkdienst en op de woord-verkondiging gericht zou moeten zijn.
Soms gaat men ook het experiment aan van een heel laagdrempelige vorm van kerk-zijn. Het lijkt alsof men soms beseft dat de “professionalisering” van het actieve geloofsleven (de instituten van diaconaat) zijn grenzen heeft; het zal meer moeten aankomen op een persoonlijke geloofshouding en een voor de samenleving opener geloofsleven. Er zijn ook voorbeelden van de moeite die het een gemeente kan kosten om met een heel andersoortige gemeente (uit een andere cultuur afkomstig) samen te gaan. En die moeite is niet alleen maar generatie-gebonden; ook onder jongeren van binnen en van buiten Italië kan het moeilijk zijn om tot een goede verhouding te komen. Kortom: met behoud van de bestaande manieren van kerk-zijn probeert men in de Waldenzenkerk tot aanpassingen te komen, mede dankzij buitenlandse inspiratie (bijv. de in juni 2019 gehouden Kirchentag in Duitsland).

Bron : RIFORMA 27/26
JK

Protestantse Reisroutes in Europa

Rome
Rome
Het Nederlandse Pieterpad, de pelgrimsroute naar Santiago di Compostella – dat zijn voor veel Nederlanders al wel bekende begrippen. Ook in Italië doet men mee aan deze vorm van cultureel-religieuze beweging. Elders op deze site vindt u wat informatie over de Francigena-pelgrimsroute Canterbury – Rome of Assisi.

Sinds kort zijn ook de Protestanten in Italië betrokken bij het opzetten van een dergelijke bijzondere route. Dat gebeurt samen met de Protestanten in Frankrijk en andere landen in Europa. Dat initiatief heeft wel een heel bijzondere voorgeschiedenis: in de 17e en 18e eeuw werden veel Protestanten in Frankrijk en Italië gedwongen om te vluchten naar als Protestants bekend staande landen zoals bepaalde gebieden in Zwitserland en Duitsland. Zo zijn er met name in Duitsland woonplaatsen gekomen voor die vluchtelingen: Hugenoten en Waldenzen die zeker in die tijd een gemeenschappelijk lot moesten ondergaan van verdrijving en vlucht. Deze route liep dus niet van Noord naar Zuid maar omgekeerd.

Nu is in de laatste jaren het initiatief genomen om die historische route levend te houden. Wie die route gaat en zich verdiept in de geschiedenis achter die route zal dus hier en daar wel sporen van die vluchtroute (musea, plaatsnamen, typische calvinistische kerkgebouwen …) kunnen tegenkomen. In zuidelijk Frankrijk (de Cevennen) en in Noord-West-Italië (ten Westen van Turijn) vindt u nog de duidelijke aanwezigheid van die protestanten die de vervolgingen overleefden en die de geschiedenis in ere houden. Voor de Waldenzen geldt dat een deel van die bovengenoemde vluchtelingen ook weer terug konden keren (in 1688, 1689); ook de route (een zware reis dwars door de bergen) van die terugkeer door de Zwitsers/Franse/Italiaanse Alpen is beschreven.
De internet-informatie is wellicht het gemakkelijkst te vinden met de zoekterm: Auf den Spuren der Hugenotten (und Waldenzer).

JK

Uit de Kerkelijke Pers, voorjaar 2019

Europese Verkiezingen
Europese Verkiezingen
1. De Europese Parlementsverkiezingen
In een flink deel van de Italiaans protestantse pers staan berichten dat het protestantisme waakzaam blijft op een dubbel intern nationaal front: men protesteert in naam van de christelijke vrijheid en rechtvaardigheid tegen de overheersing, vooral in de publiciteit, van conservatief-roomskatholieke uitingen in de samenleving en tegen de steeds latente vreemdeling/vluchtelingen afwijzing en -discriminatie. Daarom blijft het protestantisme pleiten voor een grotere en betere samenwerking in Europa. helaas voor deze protestanten is het nationalistisch gevoelen ook in deze verkiezingen sterk geweest.

2. Stromingen in een Kerkgemeenschap
Hoewel Waldenzen en Methodisten al meer dan 40 jaar in 1 kerkgemeenschap samen zijn, bewaren beide tradities nog in sterke mate hun eigen traditie, ook al zijn de overeenkomsten heel groot: 1 kerkenorde, 1 liturgie, 1 theologische opleiding. enz. Toch valt soms hun behoefte aan eigenheid wel op. Het zal samenhangen met hun traditie dat de plaatselijke gemeenten een grote autonomie hebben, en dat de banden met internationaal oecumenische gemeenschappen die door de geschiedenis zijn bepaald, nog steeds sterk zijn.

Bron : RIFORMA MEI/JUNIU 2019
JK