Italië in de kijker

Passie en Pasen in protestants Italië (2019) – een indruk

Chiesa Evangeliche Cerbi in Italia
Chiesa Evangeliche Cerbi in Italia
De periode die voorafgaat aan Pasen (Passie-tijd, vastentijd of 40dagentijd) en het Paasfeest – hoe vieren de protestanten in Italië die in
Het land waarin zij leven, Italië dus, en dan vooral in het Midden en Zuiden van Italië, kent oude tradities van (kruis-)processies in de laatste dagen voor Pasen. Hier en daar zijn er ook “uitvoeringen” van boete doende figuren te zien rondom een gekruisigde Jezus, of soms een soort kerststal van pasen. De Paasnachtviering in alle Rooms-katholieke kerken is het grote feest van donker naar licht, dood naar leven. De volkstradities rond paashazen en dergelijke zal men veel minder in Italië vinden. Daarentegen is er weer meer symboliek op de Palmzondag (zondag voor pasen).

Croce e Resurrezione
Croce e Resurrezione
Dat is dan ook in zekere zin de achtergrond voor de manier waarop de Protestanten deze dagen houden en vieren: meestal op een sobere manier, en waar mogelijk met extra muzikale inspanningen. Het zij ook nog gezegd dat Italië geen 2e paasdag kent.
Een duidelijk voorbeeld van die soberheid: men zal niet zo gauw een kruisbeeld in Protestantse kring tegenkomen, maar zo ja, dan is het uitsluitend een kruis (zonder lichaam).

Venerdi Santo
Venerdi Santo
Zoals ook in Nederland wel gebeurt is de paaszondag een belangrijke dag voor de (jong-)volwassenen: zij die zich bewust en persoonlijk willen aansluiten bij de kerkgemeenschap doen dan belijdenis van hun geloof. Dan komt er een stukje traditionele klederdracht voor de vrouwen bij, met name in de Waldenzenkerk in Noord-West-Italië of elders. Het aantal jongeren die dat doet en niet als kind gedoopt zijn, is groter dan vaak in Nederland; dus komt er bij zo’n persoonlijke geloofsbelijdenis ook een doopviering. De volwassenendoop, eventueel door onderdompeling, is regel bij een deel van de protestanten, met name in het evangelicale deel. In die gemeenten waartoe mensen afkomstig uit Afrika behoren, zal men ook wel een verrijking van de overigens tamelijk sobere kerkdiensten van deze tijd kunnen aantreffen.
Bij kerkgemeenschappen van niet-Italiaanse afkomst zal men weer bijvoorbeeld duits-lutherse en Amerikaanse tradities terugvinden. En als het weer gunstig is, is het paasweekend vanzelf ook een echte uitgaansdag in het voorjaar. Hopelijk geven wat illustraties een beeld van deze periode van het kerkelijk jaar in Italië.


Italië in de Kijker
Italië in de Kijker
De Protestantse Christenen in Italië zijn heel veelzijdig, ook in de visuele uitdrukkingsvorm van hun geloof en gemeenschap.

Elke stroming heeft meer of minder zijn eigen kenmerken.

Dat kunt u in deze rubriek zeker ontdekken.


Onbekende feestdagen van de Protestanten in Ialië

De Protestanten in Italië kennen in verband met hun geschiedenis enkele bijzondere feestdagen; die zijn in Nederland onbekend. Daarom volgt hier een impressie van de bijzondere gelegenheden met een korte toelichting.

Falo Valdesi
Falo Valdesi
1. 17 Februari : Viering van de eerste erkenning van de burgerrechten van de Waldenzen
Rond 17 februari 1848 kondigde de toenmalige koning van Savoia (in Noord-West Italië met als hoofdstad Turijn) de erkenning van de burgerrechten van de Waldenzen, een tot dan toe een vervolgde of slechts getolereerde minderheidsgemeenschap die vanaf 1848 een “toegelaten” geloofsgemeenschap zal zijn. Dat feestelijke bericht werd onmiddellijk met houtvuren op de heuvels en bergen in die streek doorgegeven aan de Waldenzen in de Po-dalen van de Italiaanse Alpen. Sindsdien wordt in de avond van 17 februari in hun Alpengebied overal een vreugdevuur ontstoken, soms ook met Bijbellezing en liederen. Dankbaarheid om de (relatieve) vrijheid !! (Overigens werden in februari 1848 niet alleen de protestantse Waldenzen maar ook de minderheidsgroep van de Joden in dat gebied erkend in hun burgerrechten.)

Ferragosto
Ferragosto
2. 15 Augustus : Ontmoetingsdag van de Waldenzen
Veel leden van e Waldenzenkerk in Italië beschouwen een bepaalde streek in Noord-West Italië als hun thuisland; daar wonen dan relatief ook veel leden van de kerk. Ook om die reden wordt de jaarlijkse synode van de Waldenzenkerk altijd in een centrum van die streek (Torre Pellice) gehouden. Omdat augustus de belangrijkste vakantiemaand is in Italië, wordt er op de “super”-vakantiedag 15 augustus steevast een ontmoetingsdag in de open lucht in dat heuvelgebied gehouden, zowel voor de onderlinge ontmoeting als voor bezinning en informatie. Vaak een zeer feestelijk gebeuren in een indrukwekkend decor !

Gebedskring
Gebedskring
3. Andere bijzondere dagen
Voor de Methodistische stroming in het protestantisme is 1 januari of de eerste zondag van die maand een bijzondere dag en een bijzondere kerkdienst: de viering en hernieuwing van het VERBOND dat God met mensen gesloten heeft tot hun heil en met hun opdracht om uit dat verbond te leven. In Italië zijn relatief veel Adventisten-gemeenten aanwezig, die naar hun overtuiging hun wekelijkse bijzondere dag op ZATERDAG hebben. Verder houden de protestantse kerken zich, ieder naar eigen aard en traditie, minder of meer aan het algemeen gebruikelijke kerkelijk jaar rond Pasen Pinksteren Kerstfeest. Bovendien wordt er een oecumenische inzet gedaan voor de viering van de WERELDGEBEDSDAG, begin maart van elk jaar.


I perché della nostra fede


Een klein kerkelijk koor

Een klein kerkelijk koor
Een klein kerkelijk koor draagt bij aan een manifestatie op de Werelddag tegen geweld in Noord-Italië.


Het Lago Maggiore in Noord-Italië

Het Lago Maggiore in Noord-Italië in de late herfst
Het Lago Maggiore in Noord-Italië in de late herfst.


De jaarlijkse Synodevergadering van de Waldenzenkerk in Italië

De afbeeldingen laten hopelijk iets zien van de jaarlijkse synodevergadering van de Waldenzenkerk, de oudste historische kerkgemeenschap in Italië. In verband met de tamelijk geringe numerieke omvang van de Waldenzen (ergens tussen de 20.000 en 25.000 leden) en de verbreiding door een groot deel van Italië wordt deze vergadering zowel een kerkelijk gebeuren als een soort groot familiefeest. En tegelijk is het een belangrijk moment in de oecumenische contacten van de Waldenzen, die ook financiële steun ontvangen uit het buitenland. De vergadering wordt in augustus steeds op dezelfde plaats gehouden, in het heuvelland ten westen van Turijn; dat is historisch gesproken de traditionele thuisbasis van de Waldenzen.

Er zijn een paar opvallende aspecten. Het begint al bij een soort processie op de openingsdag; de leden van de vergadering, met de dienstdoende predikant voorop, gaan van de vergaderruimte naar de ernaast gelegen kerk langs de openbare weg. Het is een van de weinige gelegenheden dat men zo in het openbaar treedt. Dan worden in die openingskerkdienst nieuwe predikanten ontvangen en bevestigd; predikanten staan in principe in dienst van de kerkgemeenschap als geheel. Men kleedt zich in de traditionele zwarte toga. Dan zijn er gedurende 4 a 5 dagen de vergaderingen zelf, in de synodale aula-zaal met een grote schildering van een boom. De stemmingen over de te nemen besluiten gaan bij handopsteken – en dat moet dus steeds nauwkeurig geteld worden. Dat geeft dan ook even een pauze in de discussies. Er gebeurt van alles rondom de eigenlijke vergaderingen, zowel meer persoonlijke ontmoetingen als informatie over het kerkelijk leven. In de tuin rond de vergaderzaal zijn allerlei stands van kerkelijke groepen die zich presenteren. En ’s avonds zijn er dan nog vaak extra speciale bijeenkomsten, bijv. concerten.

Een belangrijk punt in de vergadering is de verantwoording inzake en de besluitvorming over allerlei diaconale, sociale aspecten van het kerkelijk leven die rechtstreeks met de Waldenzenkerk te maken hebben. Volledigheidshalve zij nog gemeld dat de leiding van de vergadering in handen ligt van een door die vergadering gekozen voorzitter, en dus niet bij het dagelijks bestuur dat gedurende het hele jaar in functie is.

JK


Als de verkondiging van de Bijbelse boodschap een centraal kenmerk is van het Protestantisme ook in Italië, dan komen er ook zichtbare uitdrukkingsvormen uit voort. Het gaat steeds om het persoonlijke geloof en evenzeer de geloofsgemeenschap. Zo valt er iets zichtbaar te maken van:

De doop

De maaltijd van de heer

De huwelijkssluiting

De begrafenis

Hierboven ziet u diverse foto verzamelingen.
Klik op een foto om een grotere versie te zien en klik dan op de pijltjes om te bladeren in de diverse foto’s.