Samenleving

Gaan naar het einde – over de actieve betrokkenheid van een ziek mens

Levenseinde
Levenseinde
Een bericht in de protestantse pers in Italië, nog van december 2017, laat iets zien van datgene waar Protestanten in Italië mee bezig zijn. Al heel lang zetten protestanten zich in om de gangbare afhankelijkheid van zieke mensen in de te nemen beslissingen rondom het levenseinde te doorbreken. Die afhankelijkheid betreft zowel de sterk hiërarchische instelling in de medische zorg ( “de dokter beslist” ) als de religieus-culturele instelling ( actieve euthanasie gaat in tegen Gods geboden ).
Eind 2017 is er dan een wet goedgekeurd dier zich enigszins bezig houdt met een vernieuwing van de regelingen rond het levenseinde. Het gaat er vooral om dat een ziek mens (in volle bewustzijn) goed geïnformeerd moet worden over te nemen medische beslissingen.
In Protestantse kring is men blij met deze ontwikkeling in het recht. Er blijven vanzelf nog genoeg problemen over, maar schijnbaar lijkt het in vegetatief-comateuze toestand houden door kunstmatige voeding e.d. voortaan verleden tijd. En dat is in het jongste verleden van Italië soms een drama geweest. Een interessante overweging daarbij: door goed en tijdig overleg over behandelingen in de laatste levensfase kan ook de (geloofs)gemeenschap die zich betrokken weet bij een ziek mens, een rol spelen; het wordt niet expliciet uitgewerkt, maar te denken valt aan de solidariteit, het bidden en dergelijke voor die zieke mens en zijn/haar naaste omgeving.

Bron : RIFORMA 25/49
JK

Vrouw, geloof, maatschappij

Mirjam
Mirjam
Min of meer in samenhang met elkaar zijn er in de Protestantse wereld van Italië 2 verschillende punten aan de orde, mede onder invloed van de uitwerking van het thema : De bevrijdende kracht van de kerkhervorming van 1517, met name voor de positie van de vrouwen. Enerzijds een al langer lopende bezinning op de rol van de familie (in Italië vaak beleefd als een sterke eenheid) en de rol van de vrouw/moeder daarin, kortweg “vrouwen maken zich vrij van oude rolverdelingen” – anderzijds een bezinning op de juridische rol die vrouwen spelen in het staatsrecht en in de samenleving. Op de achtergrond speelt misschien ook het feit mee van het in Italië grote probleem van het (huiselijk) geweld waarvan vrouwen samen met jonge kinderen het slachtoffer zijn.
Op zoek dus naar een moderne rol- en machtsverdeling…..

Bron : RIFORMA 25/46
JK

Feiten en ooggetuigenverslagen over immigranten

Humanitaire Corridors
Humanitaire Corridors
1. Het in Italië gelanceerde project “Menselijke corridors” (voor vluchtelingen in Libanon naar Italië – het alternatief voor de sluiproutes over land of over zee) vindt nu navolging in Frankrijk en in België, waar met name de Egidius-gemeenschap en Rooms-katholieke parochies en anderen zich zullen inzetten voor het overbrengen en ontvangen van vluchtelingen uit het Midden-Oosten.
2. In Italië zullen door de christelijke organisaties samen met de regering (in 2018 en 2019) 1000 vluchtelingen worden overgebracht en ontvangen.
3. In het grensgebied van Italië en Frankrijk (de Alpen) zoeken vrijwilligers aan beide zijden van de grens de beste manieren om vluchtelingen verder te helpen op hun tocht richting Noordwest-Europa. In een bericht wordt gesproken over jonge mannen die zo op weg zijn.

Bron : RIFORMA 25/46
JK

Protestantisme en vrijmeteselarij

Vrijmetselaarij
Vrijmetselaarij
Een voor Nederlanders wellicht wonderlijke zaak is de verhouding tussen het Protestantisme (met name de Waldenzen-kerkgemeenschap) en de Vrijmetselarij. Daarover is recent weer eens gesproken. In het verleden was een flink aantal voorgangers van de Waldenzenkerk ook lid van de Vrijmetselarij, waarmee sommigen zich als verdrukte en onvrije minderheid verbonden voelden.
Ook nu zien sommigen op verschillende punten van de hedendaagse samenleving in Italië een aantal gemeenschappelijke belangen, alle voortkomend uit de sterke behoefte aan echte vrijheid van geloven, denken en handelen.

Bron : RIFORMA 25/46
JK

Regionale Autonomie?

Grand Combin from Aosta
Grand Combin from Aosta
In de kerkelijke pers van protestants Italië wordt aandacht gegeven aan het autonomie-streven en de komende volks referenda daarover in Italië; dat streven leeft (al heel lang) in Noord-Italië. Zonder voor zover bekend Spanje/Catalonië met name te noemen, is het begrijpelijk dat dit streven juist ook in Italië levend is.
Daarbij zij voor niet Italianen aangetekend dat er inderdaad al decennialang 2 autonome en officieel 2-talige provincies zijn : Aosta in het Noord-Westen en Alto-Adige/Sud-Tirol in het Noorden.
Terwijl politiek officieel meestal buiten de kerkdeuren blijft, lijkt er een neiging althans in de kerkelijke pers te bestaan om de eenheid van de huidige nationale staat te willen bewaren.
Het punt ligt erg gevoelig om dat bepaalde uitvoerende delen van de bestuursmacht die met godsdienstvrijheid te maken hebben, juist aan de regio’s zijn toebedeeld; en dat levert ook wel eens problemen op.

Bron : RIFORMA 25/43
JK

Fetien over de Vluchtelingen/Immigranten in Italië anno 2017

Afrikaanse Vluchtelingen
Afrikaanse Vluchtelingen
Het immigratieprobleem heeft de volle aandacht ook van de protestantse wereld in Italië, met hun deelname aan de opvang in Zuid-Italië en andere projecten. Daarom worden uit een officieel onderzoeksdocument enkele feitelijke gegevens doorgegeven om de emotionele aspecten en overdrijvingen tegen te gaan.
Zo wordt gemeld dat de gevonden gegevens uitwijzen dat de immigranten meer bijdragen aan de Italiaanse samenleving, dan dat ze ervan zullen ontvangen (bijvoorbeeld in de pensioenen).
En ook het feit dat er meer christelijke vluchtelingen uit Afrika in Italië aankomen dan moslims, is de moeite van het overdenken waard. De “islamisering” als gevolg van de aanwezigheid van immigranten is een vooroordeel.
Als de door de Europese politieke leiders afgesproken opname van immigranten in heel Europa uitgevoerd zouden worden, zou vanuit de cijfers gezien de instroom in Italië stabiel en beheersbaar blijven. Blijkbaar verloopt juist het doorstromen in de praktijk niet.

Bron : RIFORMA 25/43
JK

De Kerken en de Nationale grenzen anno 2017

Mediterranean Hope
Mediterranean Hope
Drie berichten uit de protestantse pers in Italië trekken de aandacht – in het bredere kader van de geografische positie van Italië ten opzichte van Europa (“de poortwachter” voor mensen vooral uit Afrika) :
1. Een reflectie op een rooms-katholiek initiatief in Polen om een “muur van gebed” te houden in verband met de instromende vluchtelingen, vooral met de Islam als geloof. Dat roept ook in Polen wel discussie op : is dit openlijk of geheime vreemdelingen-afkeer ? Dat zou niet vreemd zijn in de steeds sterker wordende populistische opstelling van veel mensen en partijen in Europa anno 2017.

2. Daartegenover staat het bericht over een oecumenische conferentie in Palermo (begin oktober 2017) vanuit Protestanten, Rooms-katholieken en Orthodoxe gemeenschappen waarin men zich juist bezonnen heeft op een positieve geloofshouding ten opzichte van alle immigranten aan de poorten van Europa, en op de praktische consequenties die dat heeft.

3. Ook binnen Italië moet het oecumenische alternatieve initiatief Mediterranean Hope /Humane corridors dat op legale wijze verbinding legt voor vluchtelingen in Libanon en Italië, het soms ontgelden : er was een feitelijk onjuist bericht in een groot Italiaans dagblad van 16/10/2017 verschenen met negatieve berichtgeving over dit initiatief. Ook intern in Italië moet je blijkbaar vechten voor de humaniteit.

In een wat ruimer verband sluit hier bij aan dat men zich, ook in Protestantse kring, bezig houdt, bijvoorbeeld door demonstratieve vasten-acties, met het recht van in Italië geboren kinderen van immigranten om op grond daarvan het Italiaanse burgerrecht te verkrijgen. Een wetsvoorstel in die zin moet de lange en bureaucratische weg door de Italiaanse regering doorworstelen.

Zo staat het Protestantisme, naar zijn mogelijkheden, midden in de moderne en complexe samenleving. Dat men zich gesteund wil voelen door de bredere oecumene, spreekt vanzelf.

Ook de persoonlijke en theologische geloofsvorming en -vernieuwing wordt trouwens nationaal en internationaal en intercultureel niet vergeten : voor (Protestantse) Christenen is ook die vorming hard nodig.

Bron : RIFORMA 25/40

JK


De geschiedenis en presentie in het heden

Italië en de verschillende regio's
Italië en de verschillende regio’s
In de maand februari staan veel Italiaanse Protestanten stil bij de geschiedenis van hun in 1848 verkregen erkenning als volwaardige burgers in de maatschappij. Het kernwoord daarbij is de vrijheid van geloven en leven. Daarmee willen zij evangelisch-getuigend in de maatschappij van nu tegenwoordig zijn. Dat motief is herkenbaar in het openbare karakter van de traditionele viering van die vrijheid anno 2017. Zo is in Turijn het traditionele vuurwerk midden in de stad aangestoken. En het is ook herkenbaar in het initiatief op enkele historisch belangrijke plaatsen om “Stad van de Reformatie” (voor de herdenking van 500-jaar-Reformatie van de kerk) te worden, bijv. Venetië. Dat schept een openbare ruimte om de eigen geschiedenis van vernieuwing naar voren te brengen.

Het is terug te vinden in het streven om werkelijk open te staan voor hulpbetoon en liefde midden in de actuele problemen met betrekking tot vluchtelingen die in Italië aankomen. Zo zijn er in één jaar nu ongeveer 700 personen uit Syrië rechtstreeks in Italië aangekomen mede dankzij Protestantse inspanningen. Er zijn plannen om zo ook hulp te bieden aan vluchtelingen die in Marokko verblijven. Een uitloper hiervan is de betrokkenheid bij een initiatief om Israëli’s en Palestijnen met elkaar in gesprek te brengen, om zo te proberen om bij te dragen aan de vrede tussen de de twee vijanden. Tenslotte zou je in dit kader nog kunnen denken aan het initiatief in Italië om de huwelijkscatechese (voorbereiding) gemeenschappelijk (protestants-rooms-katholiek) op te zetten; het getuigt van een gedéélde verantwoordelijkheid.

Voltooid leven
Opnieuw is er ook bij Protestanten op dit moment veel aandacht voor de moeilijke vraag van de bewust gewilde levensbeëindiging in een maatschappij waarin dat tot nu toe niet bespreekbaar is omdat elke vorm van euthanasie uitgesloten is. Protestanten zoeken hun weg in dat labyrint, vanuit het gezichtspunt dan ten diepste een mens zelf verantwoordelijkheid draagt.

Ander nieuws
Aandacht voor het verzet van christelijke kerken in de Bondsrepubliek Duitsland tegen de gedwongen uitzettingen van vluchtelingen, mensen wie geen recht wordt toegekend om legaal in Duitsland te blijven. Het aantal kerk-asielen is voor hen behoorlijk gestegen in de laatste jaren. Een (tijdelijk ?) alternatief voor de uitzettingen?


Terugkijken naar het Referendum 4 december 2016

Hoe kijkt men in het Italiaanse protestantisme terug naar het op 4 december 2016 gehouden referendum, dat uitliep op een afwijzing van een aantal door de regering Renzi voorgestelde hervormingen in Italië en het daaropvolgende aftreden van de regering? In de Italiaanse pers is hier en daar wat te vinden over dat onderwerp.

Allereerst is men in de commentaren wat verbaasd over de relatief grote opkomst. Maar er valt weinig te zeggen over het stemgedrag van de kleine minderheid die de Protestanten-zelf vormen. De nee-zeggers en de ja-zeggers op de voorstellen van de regering zijn in het protestantisme te vinden.

Terecht of onterecht, de “overwinning” van het “nee-kamp” wordt gezien als ernstige kritiek op de regering Renzi, dus als een stem van protest.

Er klinken ook al enkele stemmen door om de plaats van Italië binnen de Europese Gemeenschap ter discussie te stellen in een nieuw referendum in 2017. Voor het moment gaat men zonder veel commentaar weer over op de orde van de dag. Wie weet komt er later nog een meer diepgaande bezinning op gang.


Een druppel op een gloeiende plaats? Hulp aan immigranten …

Vluchten doe je niet voor de lol
Vluchten doe je niet voor de lol
Zowel binnen Italië als daarbuiten in Europa krijgt het initiatief van de Italiaanse religieuze instanties om asielzoekers “rechtstreeks” uit het Midden-Oosten over te vliegen naar Italië (Europa) meer en meer aandacht. De Italiaanse regering en het Europese Parlement zijn 2 voorbeelden van het Europa dat hierin een bescheiden maar menselijkheid-waardige hulp ziet aan mensen die echt een ander woonland nodig hebben. Met de geringe mogelijkheden doet men in Italië wat maar mogelijk is.

Zie ook op internet wat de Nederlandse Protestantse kerk PKN bijdraagt : Kerk in Aktie – vluchtelingen, Lampedusa.


Waldenzen en de vluchtelingen in de praktijk

Asielzoekers
Asielzoekers
Het is een vanzelfsprekend feit dat men in Italië steeds geconfronteerd wordt met de opvang van vluchtelingen/asielzoekers/(illegale) immigranten; Italië is een grensland van Europa, vooral voor mensen uit Afrika. In Sicilië in het Zuiden, voor heel veel mensen het begin van Europa, wordt al veel gedaan om mensen een waardige opvang en behandeling te geven. Ook elders in Italië zijn de kerkgemeenschappen druk bezig om voor opvang te zorgen, en door werktrainingen te geven, ook te werken aan de integratie. Zo worden er kleding en fietsen gemaakt en/of gerepareerd, ook voor de immigranten zelf.

Mogelijk speelt een psychologische rol voor de Protestanten dat zijzelf een minderheid zijn, voor wie de herinnering aan verdrukking en verdrijving nog heel levendig is – en dat niet alleen in een ver verleden, maar voor sommigen nog tot in de vorige eeuw.

Dat komt zeker ook tot uitdrukking in de oecumenische betrokkenheid bij een project waarbij bijvoorbeeld mensen uit Syrië en Libanon naar Italië overgebracht worden, en wie dus de gevaarlijke en kostbare overtocht per boot bespaard wordt.


Migranten : Wie zijn het?

Vluchtelingen in Hongarije
Vluchtelingen in Hongarije
Volgens het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen waren er van januari tot september 2015 meer mannelijke vluchtelingen dan vrouwen en kinderen: resp. 72 %, 13 % en 15 %. Vanaf begin 2016 zijn die getallen echter veranderd: vrouwen en kinderen vormen 57 % van hen die op de vlucht zijn voor de verschrikkingen van de oorlog. Volgens het Commissariaat heeft 85 % van hen recht op de vluchtelingen-status omdat zij slachtoffers van vervolging in hun eigen land zijn. In januari/februari 2016 kwam 47 % van hen uit Syrië, 27 % uit Afghanistan en 17 % uit Irak.

In 2015 zijn er volgens een telling ruim 3.700 vluchtelingen onderweg omgekomen, in januari/februari 2016 al meer dan 400 mensen. In Italië zijn er in de eerste 2 maanden van 2016 9.000 mensen aangekomen (in Griekenland 120.000 mensen). In Italië komen heel veel mensen uit Midden-Afrika aan, voor 79 % mannen. Uit het Midden-Oosten zijn relatief veel vrouwen en kinderen gevlucht.
Samen met de algemene (nationale en Europese) opvang-organisaties zijn ook de kerken in Italië heel actief betrokken bij de opvang, bijv. door sociale ontmoetingen. De diakonale instanties bemiddelen bij de zoektocht naar woonruimtes voor vluchtelingen.